Зеленскийн хэвлэлийн нарийн бичгийн яриа: кокаин, авлига, энх тайвныг гацааж буй гол саад

Украины ерөнхийлөгчийн хуучин хэвлэлийн нарийн бичиг Юлия Мендель (Iuliia Mendel) өөрийн ажиллаж байсан хүнийхээ тухай маш хатуу, хүнд, бас ихээхэн маргаан дагуулах мэдэгдлүүдийг дэлгэлээ. Түүний яриа нэг хүний зан чанарын тухай төдий биш. Энэ нь дайны үеийн төрийн эрх мэдэл, мэдээллийн машин, барууны дэмжлэг, авлигын тогтолцоо, энх тайвны боломж яагаад дахин дахин нурсан тухай дотоод хүний өгүүлэмж байв.

Түүний гол санаа товчхондоо ийм: олон нийтэд харагддаг Владимир Зеленский (Volodymyr Zelensky) болон хаалттай хаалганы цаадах Зеленский хоёр өөр хүн. Менделийн хэлснээр, тэр бол мэдрэмжээ барьж чаддаггүй, хүмүүсийг хэрэгсэл мэт үздэг, эрх мэдлийг төвлөрүүлдэг, энх тайвнаас илүү өөрийн дүр төрх, улс төрийн оршин тогтнолыг чухалчилдаг удирдагч.

Энэ нийтлэлд түүний ярьсан бүх гол шугамыг эмхэлж, нэгтгэн хүргэе.

Агуулга

• Юлия Мендель Зеленскийн багт яаж орсон бэ
• “Камерын өмнөх Зеленский” ба “жинхэнэ Зеленский”
• Украин үнэндээ хэдэн хүнтэй үлдсэн бэ
• Дайнд яг хэдэн хүн амиа алдсан бэ
• Менделийн хамгийн ноцтой буруутгал: авлига ба мөнгө угаах схемүүд
• Барууны хэвлэл яагаад Зеленскийн дуулиануудыг бараг сөхөөгүй вэ
• “Украин ардчилалд бэлэн биш” ба “диктатур бол дэг журам”
• Зеленский анх энхийн нэр дэвшигч байсан
• Оростой холбоотой өнгөрсөн түүхийн тухай шүүмжлэл
• НАТО-гийн тухай амлалт, хувийн яриа, дараах эргэлт
• “Надад Геббельсийн суртал ухуулга хэрэгтэй”
• Рейтинг нь үнэндээ ямар байсан бэ
• Байдентай харилцаа ямар байсан бэ
• ОУВС, реформууд, дараа нь амлалтаасаа буцсан нь
• Ермак гэж хэн бэ, яагаад тийм чухал хүн бэ
• Менделийн нүдээр Зеленскийн дэглэм
• Фронтыг шийтгэл болгон ашигладаг гэх аймшигтай буруутгал
• Эрчим хүчний яамны дуулиан ба “90 хувь нь хаачсан бэ?”
• Яагаад илүү олон украин албан тушаалтан амаа нээгээгүй вэ
• Украины шорон ямар байдаг вэ
• Украинд дургүйцэл хэрхэн илэрч байна вэ
• “Бид яг юуны төлөө тулалдаж байна вэ?”
• 2022 онд энх тайвны хоёр том боломж байсан гэж Мендель үзэж байна
• Яагаад Зеленский дайныг дуусгахыг хүсэхгүй байна гэж Мендель үзэв
• Барууны орнууд яагаад дайныг үргэлжлүүлэх сонирхолтой байна вэ
• Овал оффисын дүр зураг, Орбантай муудалцсан нь юу харуулав
• Зеленский хар тамхи хэрэглэдэг үү
• Елена Зеленскаягийн тухай түүний үнэлгээ
• Дайны дотор амьдрах нь ямар байсан бэ
• “Бүх зүйл хоригтой” гэж юу гэсэн үг вэ
• Зеленскийг хууль ёсны аргаар яаж зайлуулах вэ
• Яагаад Америкчууд Украинд байнга байдаг байсан бэ
• Менделийн эцсийн санаа: Украин мөхлийн ирмэг дээр байна
• Энэ ярилцлагаас үлдэх хамгийн чухал асуултууд

Юлия Мендель Зеленскийн багт яаж орсон бэ

Мендель 2019-2021 онд Зеленскийн хэвлэлийн нарийн бичгээр ажилласан. Түүний хэлснээр, ажилд орох процесс нь жирийн нэг “танил талын томилгоо” байгаагүй. Зеленский ажлын зароо Facebook дээр нээлттэй тавьж, 4000 орчим хүн өргөдөл өгсөн бөгөөд тэдгээрээс Мендель шалгарчээ.

Эхэндээ өөрөө ч “танил талаараа хүнээ авчих байх” гэж бодсон учраас өргөдөл өгөхийг хүсээгүй гэдэг. Гэсэн ч шалгарч, итгэлийг нь олохын тулд ихээхэн хүчин чармайлт гаргасан гэж тайлбарласан. Тэр үедээ Зеленскийг дэмжиж байсан, 2022 оны Оросын бүрэн хэмжээний довтолгооны дараа ч Украинд үлдсэнд нь талархаж байснаа нуугаагүй.

Харин өнөөдөр түүний байр суурь эрс өөр болжээ. Хувийн өш хонзонгүй, гол зорилго нь “энх тайванд саад болж буй хүний бодит төрхийг хэлэх” гэж тэр онцолсон.

“Камерын өмнөх Зеленский” ба “жинхэнэ Зеленский”

Менделийн хамгийн хүчтэй мэдэгдэл бол энэ. Тэрээр Зеленскийг маш чадварлаг жүжигчин, харин бодит амьдрал дээрээ огт өөр хүн гэж дүрсэлсэн.

• Сэтгэл хөдлөлөө хянаж чаддаггүй
• Олон “баг” сольж тоглодог
• Өрөвдөх сэтгэлгүй
• Хүмүүсийг сольж болдог хэрэглэгдэхүүн мэт хардаг
• Бодит байдлаас тасарсан яриа хийдэг
• Мэдээллийг контекстоос тасалж ашиглах, манипуляц хийх, худал хэлэх нь элбэг

Түүний үзэж байгаагаар 2022 онд энэ жүжиглэлт нь баруунаас асар их дэмжлэг татахад нөлөөлсөн. Гэхдээ тэр дэмжлэг бодит институц, ардчилал, шинэчлэлийн төлөө бус, сайн бүтээсэн дүр төрхийн төлөө очсон гэж шүүмжилсэн.

Украин үнэндээ хэдэн хүнтэй үлдсэн бэ

Мендель Украин хүн амын сүйрлийн тухай урт, хүнд дүр зураг зурсан. Албан ёсоор 40-42 сая хүнтэй гэж ярьдаг байсан ч сүүлийн үндэсний тооллого олон жилийн өмнө хийгдсэн тул бодит тоо үүнээс хавьгүй бага байсан гэжээ.

Түүний ярьснаар:

• 2019 оны орчимд төрийн хүрээнд 34-37 сая орчим хүн байна гэж дотроо тооцож байсан
• Дайн эхэлснээс хойш 10 саяас дээш хүн дүрвэсэн байж магадгүй
• Одоо Украинд 25 сая орчим хүн үлдсэн байж болзошгүй
• Тэдний 11 сая орчим нь тэтгэврийн насныхан
• Идэвхтэй ажиллах хүч ердөө 10 сая орчим байж мэднэ

Тэр энэ тоонуудыг зүгээр статистик биш, улс үндэстэн мөхлийн ирмэг дээр ирснийг харуулах баримт гэж үзэж байна. Тэтгэвэр нь сард 75-200 долларын хооронд байдаг, харин Украин тийм ч хямд орон биш. Тэр ч байтугай хүйтэн, өлсгөлөнгийн улмаас гэртээ нас барсан тэтгэврийн хөгшин уран бүтээлчийн жишээг дурдаж, бодит хохирлын бүрэн хэмжээст статистик хэзээ ч ил болохгүй байж мэднэ гэжээ.

Дайнд яг хэдэн хүн амиа алдсан бэ

Энэ асуултад Мендель “бодит тоог бид хэзээ ч мэдэхгүй байх” гэж хариулсан. НҮБ-аас баталгаажуулсан энгийн иргэдийн тоо нэг зүйл. Гэтэл эзлэгдсэн бүсүүд дэх булш, фронт дээр нас барсан хүмүүсийн бүртгэл, биеийг нь өөр шалтгаанаар нас барсан мэт бүртгэдэг гэх мэдээлэл өөр дүр зураг гаргаж байна.

Түүний хэлснээр:

• Мариупольд л гэхэд 20 мянга орчим хүний булш байгаа нь мэдэгдсэн
• Цэргийн хохирлын бодит тоо бараг тодорхойгүй
• Орон нутгийн албан тушаалтнууд фронт дээр амиа алдсан хүнийг “зүрхний шигдээсээр нас барсан” гэх мэтээр бүртгэх тохиолдол байдаг

Энэ нь зөвхөн мэдээллийн асуудал биш. Дайн үргэлжлэх тусам албан ёсны үнэн ба бодит үнэн улам бүр зөрж байна гэсэн санаа эндээс гарч ирнэ.

Менделийн хамгийн ноцтой буруутгал: авлига ба мөнгө угаах схемүүд

Зеленский өөрөө авлигад оролцдог уу гэсэн асуултад Мендель шууд, маш хатуу өнгөөр хариулсан. Тэр хууль хяналтын байгууллага биш гэдгээ хэлсэн ч өөрийн сонссон, харсан, түүнтэй ойр байсан хүмүүсийн ярьсан жишээнүүдийг дэлгэв.

Нийгмийн бодлогын яам ба тэтгэврийн мөнгө

Түүний ярьснаар, Нийгмийн бодлогын яамны сайдад нэр дэвшигчдийн нэгэн танил нь ярилцлагад орохдоо Зеленский болон Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Андрей Ермак (Andriy Yermak)-т мөнгө угаах схемүүд санал болгохыг шаардсан талаар хэлжээ. Тус яам нь тэтгэвэр хариуцдаг учраас энэ мэдээлэл Менделийг хамгийн ихээр цочоосон байна.

Өөрөөр хэлбэл, тэтгэврийн мөнгөөр амьдарч буй ядуу ахмад настнуудын зовлонгийн цаана дээд түвшний санхүүгийн заль мэх байж магадгүй гэсэн хардлагыг тэр тавьж байгаа юм.

Сайдын цалин ба “хар мөнгө” бүхий цүнх

Өөр нэг жишээ нь Украинд сайд нарын албан ёсны цалин туйлын бага байдгаас үүдэлтэй авлигын тухай. Нэг сайд “авлига авахгүй ажиллая гэвэл сард 5000 доллар хэрэгтэй” гэсэн байр суурьтай байжээ. Үүнийг албан ёсоор шийдээгүй тул дараа нь түүнд сард 5000 долларын “хар мөнгө” цүнхээр өгье гэсэн санал Зеленский, Ермак хоёрын дэргэд тавигдсан гэж Мендель ярьсан.

Тэр энэ жишээгээр нэг зүйлийг хэлэхийг хүссэн: авлига зөвхөн доод түвшний завхрал биш, дээрээс зөвшөөрөгдсөн соёл болсон байж болзошгүй.

“Сайн байна, залуусаа”

Менделийн хэлснээр, нэг сайд түүнд хандан Зеленскийд ойрын хүмүүс төрийн хөтөлбөрүүдээс хувь авч байгааг анхааруулж, бүр “хэтэрхий их мөнгө нэхэж байна” гэж хэлэхэд Зеленский инээмсэглээд:

“Сайн байна, залуусаа.”

гэж хариулсан гэх. Тэр сайд үүнийг тоглоом биш, үнэхээр баярлаж хэлсэн гэж ойлгосон байна.

Барууны хэвлэл яагаад Зеленскийн дуулиануудыг бараг сөхөөгүй вэ

Менделийн тайлбар энгийн. 2022 онд өрнөсөн томоохон ойлголт ийм байсан: “Зеленскийг дэмжих нь Украйныг дэмжихтэй адил.”

Түүний үзэж байгаагаар энэ ойлголт нь бодит байдлыг дарах албан бус хэлэлцээр болж хувирсан. Баруунд Украинд туслах хүсэл байсан. Гэхдээ тэр эв нэгдэл, итгэл, ардчиллыг хамгаалах сэтгэлийг Зеленский өөрийн улс төрийн дархлаа болгон ашигласан гэж буруутгав.

Мендель бас нэг чухал зүйл хэлсэн. Хүмүүс “түүхэн баатар” хайж байсан. Черчилль шиг, эсвэл дайнтай үед гарч ирдэг том дүр. Зеленский бол гайхалтай жүжигчин учраас хүмүүсийн хүссэн дүрийг яг өгсөн. Харин камер унтармагц бүх зүйл өөр болдог гэж тэр үзэж байна.

“Украин ардчилалд бэлэн биш” ба “диктатур бол дэг журам”

Мендель Зеленскийтэй хоёр жил ажиллахдаа түүнээс хамгийн их цочирдсон хоёр өгүүлбэрээ дурдсан.

• “Украин ардчилалд бэлэн биш.”
• “Диктатур бол дэг журам.”

Түүний хувьд энэ хоёр өгүүлбэр бүх зүйлийг тайлбарлаж байна. Ардчиллын нүүр царай болсон мэт харагддаг хүн үнэндээ ардчиллыг дутуу үнэлдэг, харин төвлөрсөн хяналтыг үр ашиг гэж хардаг байж болохыг тэр ингэж тайлбарласан.

Зеленский анх энхийн нэр дэвшигч байсан

Мендель Зеленскийн эхний улс төрийн дүр төрхийг сануулсан. Тэр ерөнхийлөгчийн сонгуульд “энхийн ерөнхийлөгч” гэсэн имижтэй орж ирсэн. Тэр үед:

• Оростой эвлэрэх тухай ярьдаг байсан
• Орос, украин хэл хоёулаа орших ёстой гэж үздэг байсан
• Путинтай уулзаад дайныг зогсоохын тулд “өвдөг сөхөрч ч болов гуйна” гэж ярьж байсан

Тиймээс хүмүүс түүнд дайн зогсооно гэсэн найдвараар санал өгсөн гэж Мендель хэлсэн. Харин хожим тэр үндсэрхэг хатуу уриаг өөртөө нааж, яг л өөрийн жинхэнэ байр суурь мэт тоглож эхэлсэн гэж буруутгасан.

Оростой холбоотой өнгөрсөн түүхийн тухай шүүмжлэл

Мендель Зеленскийн карьерыг сануулахдаа маш эвгүй асуулт тавьсан. Түүний хэлснээр, Зеленский их мөнгөө Орост ажиллаж байхдаа олсон, Оросын сувгуудаар гарч байсан, Москвагаар байнга явдаг, 2014 онд Крымийг Орос эзэлсний дараа хүртэл тэнд ажил, амралтын шалтгаанаар очиж байжээ.

Тэр бүр Крымд Зеленскийтэй холбоотой үл хөдлөх хөрөнгө байсан, 2014 оны тавдугаар сард Оросын хяналтад орсон Крымд найзуудтайгаа амарч байсан тухай эх сурвалжаасаа сонссоноо хэлсэн. Энэ нь өнөөдөр өөрийгөө тууштай эсэргүүцлийн бэлгэдэл болгосон улс төрийн дүр төрхтэй эрс зөрчилдөж байна гэсэн санаа юм.

НАТО-гийн тухай амлалт, хувийн яриа, дараах эргэлт

Менделийн ярианы хамгийн ноцтой хэсгүүдийн нэг нь НАТО-тай холбоотой.

Түүний хэлснээр, 2019 оны арванхоёрдугаар сард Парист Владимир Путин (Vladimir Putin)-тай хийсэн хувийн уулзалтын үеэр Зеленский Украин НАТО-д элсэхгүй гэж амласан байна. Үүнийг маш цөөн хүн мэддэг байсан гэж тэр ярьжээ.

Гэтэл удалгүй НАТО-д элсэх асуудлыг энх тайвны гол нөхцөл болгон түлхэж эхэлсэн. Мендель үүнийг бодит бус, хэрэгжих боломжгүй зорилтыг зориуд улс төрийн хэрэгсэл болгосон гэж тайлбарлав. Түүний логик нь дараах байдалтай:

• Украин НАТО-д хурдан элсэх бодит боломжгүй байсан
• Гэсэн ч Зеленский үүнийг энх тайвны нөхцөл болгож тавьсан
• Ингэснээр боломжгүй нөхцөлөөр дайныг үргэлжлүүлэх шалтаг бүрдүүлсэн

Тэр үүнийг Зеленскийн улс төрийн хэв маягийн нэг том шинж гэж тодорхойлсон. Болохгүй зүйлийг амалж, тэр бүтэшгүй нөхцөлийг ашиглан өөрийгөө “босож тэмцэгч баатар” болгон харуулах.

“Надад Геббельсийн суртал ухуулга хэрэгтэй”

Менделийн ярьснаар, 2019-2020 оны үед Зеленскийн рейтинг унаж эхлэхэд тэр мэдээллийн багийг цуглуулж, эерэг мэдээ хангалтгүй байна гэж уурласан байна. Нэг хамтран ажиллагч нь “бодит амьдрал дээр амласан зүйлс биелэхгүй байгаа болохоор эерэг мэдээ гарахгүй байна” гэж зөөлөн тайлбарлахад Зеленскийгийн хариулт нь аймшигтай байсан гэж Мендель дурссан.

“Надад 1000 ярьдаг толгой хэрэгтэй. 1000 хүн эерэг зүйл яривал эерэг зүйл болж байна гэсэн үг. Хэрэв хэрэгтэй бол надад Геббельсийн суртал ухуулга хэрэгтэй.”

Энэ үгийг сонсоод өрөөнд байсан хүмүүс амьсгал хураасан мэт болсон гэж тэр ярьсан. Менделийн үзэж байгаагаар 2022 он гарснаар Зеленский яг ийм “мянган толгой”-гоо дэлхий даяар олж авсан. Тэдний зарим нь санаатай, зарим нь итгэл үнэмшлээрээ, зарим нь мөнгөөр ажиллаж байсан байж болно.

Рейтинг нь үнэндээ ямар байсан бэ

Мендель өөрийн хэлснээр хаалттай дотоод судалгаануудын механизмыг мэддэг. Олон нийтэд гаргадаг рейтинг, зөвхөн ерөнхийлөгч ба цөөн хүнд харуулдаг бодит рейтинг хоёр өөр байдаг гэжээ.

Түүний хэлснээр 2023, 2024 онд үзсэн дотоод хэмжилтүүдэд Зеленскийн рейтинг маш доогуур, буурсаар байсан. Тэр бүр “сонгогдох боломжгүй” болсон гэж Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дотоод хүн саяхан түүнд хэлсэн гэнэ.

Эндээс Мендель дараах том дүгнэлт хийсэн: Дональд Трамп (Donald Trump) Зеленскийг “диктатор” гэж дуудахдаа Оросын сурталд хууртаагүй, харин Украины одоо болон өмнөх дотоод эх сурвалжуудаас мэдээлэл авсан байж магадгүй.

Байдентай харилцаа ямар байсан бэ

Менделийн тайлбараар Зеленский Жо Байден (Joe Biden)-ыг сул, харин Байден Зеленскийг сэтгэл хөдлөлөөр манипуляц хийдэг хүн гэж хардаг байсан. Тэр энэ талаар Америкийн сэтгүүлчийн бичсэн номыг дурдсан.

Өөрөө ч Америкийн дипломатчидтай уулзаж байсан бөгөөд Зеленскийн өгсөн зарим ярилцлагад Америкийн тал уурлаж байсныг дурсав. Ерөнхий санаа нь ийм:

• Зеленский барууны холбоотнуудтай харилцаагаа өөрөө эвддэг
• Реформ амлаад мөнгө орж ирмэгц амлалтаасаа буцдаг
• Улс төрийн хяналтаа бэхжүүлэхийн тулд институцуудыг эвддэг

ОУВС, реформууд, дараа нь амлалтаасаа буцсан нь

2020 онд Украин Олон улсын валютын сан (IMF)-тай томоохон гэрээ хийж, хэд хэдэн шинэчлэл хэрэгжүүлэх үүрэг хүлээжээ. Менделийн хэлснээр Зеленский хамгийн хэцүү хоёр реформыг парламентаар батлуулж чадсан нь үнэхээр чадвартайг нь харуулсан. Гэвч мөнгө орж ирэнгүүт тэр эхний реформоо өөрөө зөрчсөн байна.

Тухайлбал:

• Төв банкны даргыг улс төрийн шалтгаанаар халсан
• Шүүхийн реформуудыг нэг нэгээр нь замаас гаргасан
• Төрийн өмчит компанийн хяналтын бие даасан зөвлөлийг тарааж, өөрийн хүмүүсийг тавьсан

Менделийн хэлснээр, Нафтогаз (Naftogaz)-ын хэрэг дээр төрийн өмчит эрчим хүчний компанийг авлигын суваг болгох зорилго илэрхий байсан. Энэ нь АНУ-ын тэвчээрийг барж, эцэст нь Оросын Nord Stream хоолойн эсрэг хоригийг сулруулахад нөлөөлсөн байж магадгүй гэж тэр үзэж байна.

Ермак гэж хэн бэ, яагаад тийм чухал хүн бэ

Мендель Зеленскийн хамгийн ойрын хүнээр Андрей Ермакыг нэрлэсэн. Түүний дүрслэл маш хар бараан байв.

Түүний яриагаар Ермак:

• Анх стриптиз клубт хуульчаар ажиллаж байсан
• Тэндээс хожмын улс төр, бизнесийн холбоонуудтай болсон
• Тансаг хэрэглээний, ихэвчлэн хууль бус сувгаар орж ирдэг барааны орчинд ажиллаж байсан
• Сүүдрийн хэлхээ холбоо, мафийн шинжтэй ертөнцтэй шүргэлцээтэй байсан

Хамгийн ноцтой нь, Мендель түүнийг болон Зеленскийг хоёуланг нь “хорлонтой, маш хардлагатай нарцисс” гэж нэрлэсэн. Нэг нь хүсэл, дүр зураг гаргана. Нөгөө нь тэр хүсэлтийг хэрэгжүүлэх бохир арга замыг олно. Энэ бол бодлого боловсруулах хослол биш, эрх мэдэл хэрэгжүүлэх симбиоз гэж тэр тайлбарлав.

Менделийн нүдээр Зеленскийн дэглэм

Түүний хэлснээр өнөөгийн Украинд дараах шинжүүд хүчтэй болсон байна:

• Хил хаалттай
• Сонгууль цуцлагдсан
• Шүүмжлэгчдийг “оросын талын хүн” гэж цоллодог
• Иргэдээ өөрсдийг нь хориг арга хэмжээнд оруулдаг
• Бизнесийн данс, хөрөнгийг царцаадаг
• Ардчилсан хэлэлцүүлгийн орон зай хумигдсан

Тэр үүнийг жирийн дайны үеийн хязгаарлалт биш, системтэй автократчлалын зам гэж үзэж байна.

Фронтыг шийтгэл болгон ашигладаг гэх аймшигтай буруутгал

Менделийн яриан дахь хамгийн цочирдом хэсгүүдийн нэг нь энэ. Түүний хэлснээр Зеленский фронтыг улс төрийн шийтгэл болгон ашиглах тухай өөрөө ч ярьж байсан. “Буруу зүйл хийсэн хүмүүсийг фронт руу явуул” гэсэн өнгө аястай мэдэгдэл гаргаж байсан гэжээ.

Тэр мөн шүүмжлэлтэй хандсан зарим хүмүүсийг фронт руу илгээсэн тохиолдлуудын тухай дурдсан. Аюулгүй байдлын байгууллагын хүмүүс ч олон нийтэд ингэж шийтгэгдсэн гэж ярьсан.

Мендель фронтын бодит байдлыг ч тодорхойлсон. Бүх фронт адил биш. Зарим нь дүр эсгэсэн “дүрэмт хувцастай блогчин” шиг тайван орчинд ажилладаг. Харин зарим нь жинхэнэ там. Хүйтэнд муу хувцастай явуулж, хүмүүсийн хуруу, мөч нь хайрагдах тохиолдол гарч байсныг эмч ээжээсээ сонссон гэв.

Баруунаас хэдэн зуун тэрбум доллар ирсэн байхад яагаад хүмүүс бээлий, хоол, дулаан хувцасгүй байгааг тэр өөрөө ч асуусан. Хариулт нь энгийн: тэр мөнгө хаашаа явсныг мөрдөх ёстой.

Эрчим хүчний яамны дуулиан ба “90 хувь нь хаачсан бэ?”

Мендель Украины Эрчим хүчний сайдтай холбоотой 12 сая долларын мөнгө угаасан гэх хэргийг дурдсан. Энэ мөнгө эрчим хүчний дэд бүтцийг хамгаалах “бамбай” байгуулахад зориулагдах ёстой байсан гэжээ. Хэрэв схемийг босгосон хүнд 10 хувь нь очсон бол үлдсэн 90 хувь нь хаашаа орсон бэ гэж тэр асуусан.

Энэ нь түүний үндсэн шугамыг дахин батална: авлига бол тусдаа хэдэн хүнтэй холбоотой асуудал биш, харин дайн дундах эрх мэдлийн загвар.

Яагаад илүү олон украин албан тушаалтан амаа нээгээгүй вэ

Менделийн хариулт маш шулуун байв: айдас.

Түүний хэлснээр Зеленскийд хязгаар гэж үгүй. Шүүмжилбэл:

• шоронд орж болно
• төрийн эсрэг хэрэгт татагдаж болно
• фронт руу илгээгдэж болно
• бүр аюулгүй байдалд чинь заналхийлж болно

Тэр нэг парламентын гишүүний жишээ хэлсэн. Тэр хүн “одоо дайнаа зогсоох хэрэгтэй, дараагийн сонгуульд ялагдана ч гэсэн зогсоо” гэж Telegram дээр бичсэнийхээ дараа гурав хоногийн дотор шоронд орсон гэжээ. Менделийн ярьснаар, тэр хүн 2021 оноос хойш Оростой холбоогүй байсан ч урвасан хэрэгт буруутгагдсан хэвээр.

Украины шорон ямар байдаг вэ

Менделийн тодорхойлолтоор бол аймшигтай.

• Олон хүн нэг дор чихцэлддэг
• Хүйтэн
• Хоол муу
• Өвчин тархах эрсдэл өндөр

Түүний санаа нь энгийн. Хүмүүс яагаад чимээгүй байна вэ гэдэг асуултад “тэдэнд бодит айдас бий” гэж хариулж байна.

Украинд дургүйцэл хэрхэн илэрч байна вэ

Мендель сонирхолтой нэг зүйлийг хэлсэн. Албан ёсны улс төрийн талбар хумигдсан ч Instagram зэрэг сошиал орчинд хүмүүсийн бухимдал хүчтэй гарч ирж эхэлсэн гэжээ.

Түүний дурдсан хоёр жишээ:

• Хүмүүс Зеленскийн хэлсэн үг бүхий номыг пийшин, галд шатааж “ингэх гэж л хэрэгтэй байсан юм байна” гэж хошигнодог болсон
• Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн зогсоолд машинаа тавьсан хүнээс “яагаад энд тавьсан юм” гэхэд “Би Зеленскийд хоёр дахь удаагаа санал өгнө” гэж хариулдаг хар хошигнол тренд болсон

Энэ хошигнолын цаана Менделийн үзэж байгаагаар хүмүүсийн цөхрөл бий. Дайны зорилго нь юу вэ гэдэг асуултад хариу алга болсон.

“Бид яг юуны төлөө тулалдаж байна вэ?”

Менделийн ярианы хамгийн гунигтай мөрүүдийн нэг нь энэ байв. Фронтын бүсийн хүмүүс түүнд:

“Бид юуны төлөө байлдаж байгаагаа мэдэхээ больсон. Одоо Украин, Орос хоёрын ялгаа юу вэ. Тэнд автократ, энд бас автократ.”

гэж хэлдэг болсон байна.

Тэр дайны зорилгуудыг нэг бүрчлэн асууж үзсэн:

• Хэрэв энэ дайн НАТО-гийн төлөө юм бол Украин НАТО-д орох боломжгүй хэвээр
• Хэрэв энэ дайн газар нутгаа буцаахын төлөө юм бол гурван жил газар нутгаа алдаж байна
• Хэрэв ардчиллын төлөө юм бол дотор нь ардчилалгүй болсон
• Хэрэв Путин Зеленскийн эсрэг дайн хийж байгаа юм бол энэ дайны хамгийн том улс төрийн ашиг хүртэгч нь Зеленский өөрөө болсон

2022 онд энх тайвны хоёр том боломж байсан гэж Мендель үзэж байна

1. Истанбулын хэлэлцээ

Түүний хэлснээр 2022 оны Истанбулын хэлэлцээ бараг дуусах хэмжээнд хүрсэн. Хэлэлцээнд оролцсон украин талын хүмүүс түүнд Зеленский Донбассын талаар маш хатуу буулт зөвшөөрөхөд хүртэл бэлэн байсан, гол нь дайны аймшгийг зогсоохыг хүссэн гэж хэлжээ.

Харин өнөөдөр тэр ижил хүн олон нийтэд “Донбассыг өгч болохгүй” гэж ярьдаг. Мендель үүнийг байр сууриа байнга сольдогийн бас нэг жишээ гэж үзсэн.

2. 2022 оны төгсгөл

Түүний хэлснээр, 2022 оны сүүлээр дайныг дуусгах өөр нэг боломж байсан. Гэвч АНУ-ын тухайн үеийн бодлого, тэр дундаа Энтони Блинкен (Antony Blinken)-ий шугам “Украин байлдъя гэвэл байлдах ёстой” гэх чиглэл рүү эргэсэн гэж тайлбарлав. Хэдийгээр ялалт боломжгүй нь бодитой болсон ч дайн үргэлжилсэн.

Борис Жонсон (Boris Johnson)-ы үүргийг ч тэр дурдсан. Бучад болсон аллагын дараа ч Зеленский хэлэлцээг үргэлжлүүлнэ гэж олон нийтэд хэлж байсан. Гэтэл дараа нь Их Британийн шахалт, амлалтуудын нөлөөгөөр энхийн гарц хаагдсан гэж Украин дотор энх хэлэлцээг дэмжиж байсан хүмүүс ярьдаг гэжээ.

Яагаад Зеленский дайныг дуусгахыг хүсэхгүй байна гэж Мендель үзэв

Түүний логик тодорхой.

• Дайн дуусвал улс төрийн карьер нь төгсөнө
• Энх тайван бол түүнд “улс төрийн амиа хорлолт”
• Дайн түүнийг эрх мэдэлд үлдээж байна
• Дайн түүнийг түүхэн баатар болгож өгч байна
• Дайн үед сонгууль, хяналт, шүүмжлэл, хуулийн хэвийн дэг журам бүгд сул байна

Менделийн хэлснээр, Зеленский Украин сүйрч байгааг макро утгаар нь боддоггүй. Түүний төсөөлөл ердөө өөрийн алтан оффисын цонхоор харагдах хэмжээнд хязгаарлагддаг мэт санагддаг гэжээ.

Барууны орнууд яагаад дайныг үргэлжлүүлэх сонирхолтой байна вэ

Энэ асуултад Мендель хэд хэдэн тайлбар өгсөн.

• Барууны засгийн газрууд асар их мөнгө, нэр хүнд, улс төрийн капитал зарцуулсан тул буцахад хэцүү болсон
• “Бид мөнгөө диктаторт өгсөн” гэж хүлээн зөвшөөрөх нь дотоод улс төрийн хувьд аюултай
• Украинд хөрөнгө оруулах, ажлын байр бий болгох, эдийн засгийг босгох урт хугацааны бодлогоос илүү дайны санхүүжилт давамгайлсан

Түүний үзэж байгаагаар энэ бүхэн украинчуудын цусаар төлөгдөж байгаа атлаа барууны нийслэлүүдэд рейтингийн тооцоонд л багтаж байна.

Овал оффисын дүр зураг, Орбантай муудалцсан нь юу харуулав

Мендель Зеленскийн олон нийтийн өмнөх зан авирыг тайлбарлахдаа түүний сэтгэл хөдлөлөө барьж чаддаггүй, өөрийгөө байнга батлахыг оролддог шинжийг онцолсон. Түүний хэлснээр энэ нь зөвхөн хаалттай өрөөнд биш, олон улсын тавцанд ч гардаг.

Жишээ нь:

• Мюнхений аюулгүй байдлын бага хурлын үеэр Виктор Орбан (Viktor Orbán)-ыг ил тод шүүмжилсэн
• Долоо хоногийн дараа Орбаны дэмжлэгтэй холбоотой 90 тэрбумын асуудал яригдах ёстой байсан
• Тэгэхээр ийм нөхцөлд холбоотон байж болох хүнийг яагаад ил тод доромжилж байгаа юм бэ гэсэн асуулт гарна

Тэр мөн ийм маягийн занг Дональд Трамптай уулзах үеэр ч харсан гэж хэлсэн.

Зеленский хар тамхи хэрэглэдэг үү

Энэ бол хамгийн сенсацтай боловч бас хамгийн болгоомжтой хандах ёстой хэсэг. Мендель өөрийн нүдээр харж байгаагүй гэдгээ тодорхой хэлсэн. Гэхдээ Зеленский кокаин хэрэглэдэг гэсэн яриа Украины дээд хүрээнд “нууц биш нууц” болсон гэж мэдэгдэв.

Түүний үндэслэл болгосон зүйлс:

• Клубүүдэд хамт байсан хүмүүс түүнийг хэрэглэдэг гэж ярьсан
• Олон жилийн танилууд нь ижил зүйлийг хэлсэн
• 2021 онд “95-р квартал” хүрээний нэг хүнийг ийм нийлүүлэлтийн сүлжээтэй холбоотойгоор мэдэж авсан гэжээ
• Ярилцлагаас өмнө Зеленский бэлтгэл авч байснаа гэнэт 15 минут ариун цэврийн өрөөнд орж ирээд огт өөр, эрч хүчтэй, хэт сэргэсэн хүн болж гарч ирдэг байсан нь түүнд сэжигтэй санагддаг байжээ

Мөн 2019 оны сонгуулийн үеэр өрсөлдөгчтэйгөө хамт мансууруулах бодисын шинжилгээ өгч байсан ч шинжилгээний огноотой холбоотой дуулиан гарч байсныг сануулсан.

Гэхдээ дахин онцолъё. Мендель өөрөө шууд харсан гэж хэлээгүй. Тэр бол олон эх сурвалжаас сонссон, урт хугацааны яриануудыг нэгтгэн илэрхийлж буй хэрэг.

Елена Зеленскаягийн тухай түүний үнэлгээ

Менделийн ярьснаар Елена Зеленская (Olena Zelenska)-г мэддэг олон хүн түүнийг хүндэлдэг. Нэг хэсэгтээ тэр Зеленскийгийн хажууд хүний шинжээ хадгалсан цорын ганц хүн байж мэднэ гэжээ. Тэр бүр хоёр дахь бүрэн эрхийн хугацааг нөхөр нь хөөцөлдөхийг хүсээгүйгээ олон нийтийн өмнө хэлж байсан.

Гэхдээ Менделийн бодлоор нөхцөл байдал өөрчлөгдсөн байж магадгүй. Зеленский эмэгтэй хүнээ хүндэлдэг ч тэгш эрхтэй түншийн хэмжээнд хэзээ ч авч үздэггүй хүн шиг санагддаг гэж тэр тайлбарлав.

Дайны дотор амьдрах нь ямар байсан бэ

Мендель өөрийн амьдралын тухай маш өвдмөөр ярьсан. Тэр 2022 онд Украинд байсан, байшин нь буудлагад өртөж байжээ. Нөхөр нь фронт руу явсан. Тэр 2023, 2024 оны ихэнх хугацаанд ч эх орондоо үлдсэн байна.

Түүний дүрслэлээс харахад өнөөгийн амьдрал ийм:

• Оросын дрон, пуужинд хэзээ ч өртөж мэднэ
• Эдийн засгийн боломж бараг алга
• Үг хэлэх эрх чөлөө хязгаарлагдсан
• Олон зүйл хориглогдсон
• Хачирхалтай, бараг сюрреал дүрэм журам бий болсон

Тэр бүр өглөө 9 цагт төрийн дуулал эгшиглэхэд зам дээр явж байгаа бүх машин зогсох ёстой гэсэн дүрэм мэт зүйл ярьсан. Энэ нь түүнд танихаа больсон Украин шиг санагддаг аж.

“Бүх зүйл хоригтой” гэж юу гэсэн үг вэ

Мендель үүнийг зөвхөн хууль эрх зүйн хориг гэж хэлээгүй. Харин соёлын, улс төрийн, мэдээллийн “цуцлах соёл” болсон гэж тайлбарласан.

Түүний хэлснээр:

• сэтгүүлчид
• блогерууд
• яруу найрагчид
• зохиолчид
• сүм хийдүүд
• урлаг, соёлын хүмүүс

Оростой ямар нэг байдлаар холбогдуулж чадвал дарамт эхэлдэг. Заримдаа тэр холбоос нь огт бодит биш ч байж болно. 2023 оны сүүлээр шүүмжлэлтэй блогеруудын эсрэг Аюулгүй байдлын алба ажиллах тушаал өгсөн тухай мэдээлэл сонссон гэж Мендель хэлсэн. 2024 оны эхээр блогеруудыг дуудаж, яагаад ингэж ярьсан, яагаад дайныг зогсооё гэсэн талаар байцаасан хэрэг олон гарсан байна.

Зеленскийг хууль ёсны аргаар яаж зайлуулах вэ

Энэ асуултад Мендель бэлэн хариулт өгөөгүй. Харин асуудлын төв нь яг энд байна гэж тайлбарлав.

Учир нь:

• сонгууль байхгүй
• дайн, онц байдал үргэлжилж байна
• эрх зүйн орчин гажсан
• өрсөлдөх улс төрийн талбар бараг устсан
• дараагийн хүн хэн байх вэ гэдэг тодорхойгүй

Түүний хэлснээр, Украины дотор болон барууны орнуудад нөлөө бүхий хүмүүсийн өмнө байгаа жинхэнэ сорилт бол: энэ бүхнийг хууль ёсны хүрээнд яаж төгсгөх вэ гэсэн асуулт.

Яагаад Америкчууд Украинд байнга байдаг байсан бэ

Мендель энэ асуултад шууд хариулахаас илүүтэй “үүнийг америкчуудаас асуух ёстой” гэсэн байр суурьтай байв. Гэхдээ тэр мөнгө угаах асуудал тодорхой хэмжээнд байж болохыг үгүйсгээгүй.

Эндээс Хантер Байден (Hunter Biden)-ий хэрэг сөхөгдсөн. Мендель Нью-Йорк Таймс (The New York Times)-д энэ сэдвээр хамтран ажиллаж байсан, Украины прокурортой уулзаж, Барисма (Burisma)-тай холбоотой материалыг шалгаж байсан тухайгаа ярьсан. Тэр үед Байдены захиргаа үүнд ихэд эмзэглэж байсан ч сэтгүүлчийнхээ ажлыг л хийсэн гэж тайлбарлав.

Гэсэн ч түүний хувьд хамгийн том, тайлагдашгүй асуулт нь өөр байсан: яагаад Байдены засаг захиргаа Зеленскийд энэ дайныг үргэлжлүүлэх боломж олгосон бэ.

Менделийн эцсийн санаа: Украин мөхлийн ирмэг дээр байна

Түүний ярианы төгсгөлд бүх шүүмжлэл нэг цэг дээр нийлж очсон. Энэ нь зөвхөн Зеленскийд дургүйцсэн хүний гомдол биш, харин үндэстэн нь доройтож байгааг харсан хүний цөхрөл байлаа.

Тэр Украинд:

• асар их хүн амын алдагдал
• оюуны урсгал гадагшлах
• демографийн сүйрэл
• боловсролын доройтол
• нийгмийн ядуурал
• эрх чөлөөний хумигдал

үүсэж байгааг хэлсэн.

Тэр бүр сансарт анхны хүнийг гаргах хөтөлбөртэй холбоотой украин оюуны уламжлалыг дурдаад, өнөөдөр Харьковын мужийн 4-р ангийн хүүхдүүд уншиж чадахгүй болсон тухай ярьсан. Түүний хувьд энэ бол фронтын газрын зурагнаас ч том эмгэнэл.

Менделийн гол шаардлага эцэстээ их энгийн: “Хүмүүсийг нэгдүгээрт тавь. Энх тайвныг бодитойгоор ярь. Дайныг баатарлаг жүжиг, геополитикийн тоглоом, рейтингийн тооцоо болгон ашиглахаа боль.”

Энэ ярилцлагаас үлдэх хамгийн чухал асуултууд

• Украинд дайн үргэлжих тусам төр улам хаалттай, шийтгэгч систем болж байна уу?
• Барууны орнууд Украиныг дэмжсэн үү, эсвэл Зеленскийн дүр төрхийг дэмжсэн үү?
• Энхийн хэлэлцээний боломжууд үнэхээр санаатайгаар устгагдсан уу?
• Дайн дуусахгүй байх хамгийн том шалтгаан Кремль мөн үү, Киев мөн үү, эсвэл хоёул уу?
• Украины ард түмний ашиг сонирхол өнөөдрийн бодлогод үнэхээр тэргүүнд тавигдаж байна уу?

Юлия Менделийн ярьсан бүхэн маргаангүй үнэн гэж шууд дүгнэхэд эрт байж болно. Гэхдээ түүний дэвшүүлсэн асуултуудыг тойрч гарах аргагүй. Учир нь тэдгээр асуулт дайны суртал ухуулгын гаднах, хүний амь, улс үндэстний ирээдүйн тухай асуултууд юм.

Энэ нийтлэлийг хиймэл оюуны тусламжтайгаар Zelensky’s Press Secretary Reveals All: Cocaine, Cover-ups, and the Only Obstacle Preventing Peace видеог хураангуйлан бэлтгэв. Нийтлэлийг редакторлоогүй болно.